Awesome-Selfhosted

1. Awesome-Selfhosted là gì?

Awesome-Selfhosted là một danh sách, không phải một phần mềm để cài. Nó liệt kê hơn 1.200 phần mềm tự do (mã nguồn mở, được phép dùng, sửa và chia sẻ lại) mà bạn có thể tự chạy trên máy chủ của riêng mình, chia thành 95 nhóm: lưu file, thư viện ảnh, xem phim nghe nhạc, quản lý mật khẩu, ghi chú, quản lý chi tiêu, nhà thông minh…

"Self-hosted" (tự lưu trữ) nghĩa là bạn tự chạy dịch vụ trên máy của mình thay vì thuê của một công ty. Ví dụ thay vì để ảnh trên một dịch vụ đám mây trả phí hằng tháng, bạn chạy một phần mềm thư viện ảnh trên chiếc máy tính đặt ở nhà; ảnh nằm trong ổ cứng của bạn.

Danh sách này miễn phí hoàn toàn, do cộng đồng duy trì, phát hành theo giấy phép Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0. Các phần mềm trong danh sách chính đều là phần mềm tự do; phần mềm không đạt tiêu chí đó được xếp riêng ở một trang khác gọi là "Non-Free".

Vì đây là danh sách, hướng dẫn dưới đây chỉ bạn cách dùng danh sách để tìm đúng phần mềm mình cần, rồi bước tiếp theo để cài phần mềm đó. Mỗi phần mềm có cách cài riêng trên trang chính thức của nó.

Hợp với bạn nếu:

• Bạn đang trả tiền thuê bao cho nhiều dịch vụ và tò mò có lựa chọn miễn phí nào tự chạy được không.
• Bạn quan tâm việc dữ liệu cá nhân nằm ở đâu.
• Bạn có một máy tính cũ, mini PC, Raspberry Pi hay NAS và muốn tận dụng.

Chưa hợp nếu:

• Bạn muốn tải một app về điện thoại là dùng ngay. Đa số phần mềm ở đây chạy trên máy chủ và cần cài đặt.
• Bạn không muốn tự lo chuyện sao lưu, cập nhật, bảo mật. Tự chạy dịch vụ nghĩa là tự chịu trách nhiệm cho những việc đó.

2. Cần chuẩn bị gì?

Để xem danh sách: chỉ cần trình duyệt web trên điện thoại hoặc máy tính. Không cần tài khoản, không cần cài gì.

Để tự chạy một phần mềm trong danh sách, bạn sẽ cần thêm:

• Một chiếc máy để làm máy chủ. Có thể là máy tính cũ, mini PC, Raspberry Pi, NAS, hoặc một máy chủ thuê (VPS). Máy chủ thuê thì mất tiền hằng tháng; máy ở nhà thì tốn điện. Cấu hình cần bao nhiêu tùy từng phần mềm; danh sách không ghi, bạn phải xem trang của phần mềm đó.
• Docker (với nhiều phần mềm). Docker là công cụ chạy phần mềm trong các "hộp" đóng gói sẵn, giúp cài nhanh và ít va chạm với phần còn lại của máy. Hơn một nửa số mục trong danh sách có nhãn Docker. Tải tại https://www.docker.com
• Kiên nhẫn đọc tài liệu. Mỗi phần mềm có hướng dẫn cài riêng, phần lớn bằng tiếng Anh.

3. Cài đặt từng bước

Không có gì để cài cho bản thân danh sách. Các bước dưới đây đi từ "mở danh sách" đến "chọn được phần mềm và biết cài nó ở đâu".

Bước 1: Mở bản web của danh sách

Vào địa chỉ:

https://awesome-selfhosted.net/

Đây là bản HTML mà chính dự án khuyên dùng. Trang GitHub cũng có cùng nội dung nhưng là một trang văn bản rất dài, khó xem trên điện thoại.

Đúng là khi bạn thấy tiêu đề "Awesome-Selfhosted" và một danh mục các nhóm ở thanh bên (trên điện thoại, bấm nút menu để mở).

Bước 2: Chọn nhóm theo nhu cầu

Nghĩ về dịch vụ bạn muốn thay, rồi tìm nhóm tương ứng. Vài nhóm người mới hay xem:

Bạn muốn	Tên nhóm trong danh sách
Lưu và đồng bộ file	File Transfer & Synchronization
Sao lưu, xem ảnh	Photo Galleries
Xem phim, nghe nhạc từ kho riêng	Media Streaming (và các nhóm con Audio, Video, Multimedia)
Giữ mật khẩu	Password Managers
Ghi chú	Note-taking & Editors
Quản lý chi tiêu	Money, Budgeting & Management
Chặn quảng cáo cho cả nhà	DNS
Nhà thông minh	Internet of Things (IoT)
Lưu công thức nấu ăn	Recipe Management

Bạn cũng có thể dùng ô tìm kiếm của trình duyệt (Ctrl+F trên máy tính, "Tìm trong trang" trên điện thoại) để tìm theo từ khóa tiếng Anh.

Bước 3: Đọc một mục cho đúng

Mỗi phần mềm là một mục ngắn. Trên bản web, mỗi mục có:

• Tên và một dòng mô tả phần mềm làm gì.
• Website: trang chính thức, nơi có hướng dẫn cài.
• Source Code: kho mã nguồn.
• Demo (nếu có): bản dùng thử ngay trên web, không cần cài.
• Số sao và ngày cập nhật gần nhất của kho mã. Ngày này cho biết dự án còn được chăm sóc hay không.
• Nhãn nền tảng như Docker, PHP, Go, Python, deb: phần mềm được viết hoặc đóng gói theo kiểu nào. Bấm vào nhãn để xem mọi phần mềm cùng nền tảng.
• Nhãn giấy phép như MIT, GPL-3.0, AGPL-3.0.

Dấu ⚠ bên cạnh tên nghĩa là phần mềm đó phụ thuộc vào một dịch vụ độc quyền nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn.

Bước 4: Thử bản demo trước khi cài

Nếu mục có liên kết Demo, hãy bấm vào và dùng thử vài phút. Đây là cách nhanh nhất để biết giao diện có hợp với bạn không, trước khi bỏ công cài đặt.

Bước 5: Chọn cách chạy phù hợp với người mới

Danh sách có riêng một nhóm tên Self-hosting Solutions: các công cụ giúp cài và quản lý phần mềm tự chạy dễ hơn. Vài cái tên trong nhóm này, theo mô tả của chính danh sách:

• YunoHost: hệ điều hành máy chủ nhằm giúp ai cũng tự chạy dịch vụ được. Có bản demo.
• Tipi: trình quản lý máy chủ tại nhà, cài phần mềm bằng một cú bấm.
• StartOS: hệ điều hành có giao diện đồ họa, dùng qua trình duyệt.
• DietPi: hệ điều hành Debian tối giản cho các máy tính nhỏ một bo mạch.

Với người chưa quen dòng lệnh, bắt đầu từ một trong các công cụ này dễ hơn là cài từng phần mềm bằng tay.

Bước 6: Làm theo hướng dẫn cài của chính phần mềm đó

Bấm Website của phần mềm bạn chọn và tìm mục "Install", "Getting started" hoặc "Documentation". Hướng dẫn này không chép lại lệnh cài của từng phần mềm, vì chúng thay đổi theo phiên bản và chỉ trang chính thức mới chính xác.

Tùy chọn: tải danh sách về máy

Nếu bạn đã có Git và muốn đọc ngoại tuyến:

git clone https://github.com/awesome-selfhosted/awesome-selfhosted.git

Nội dung nằm trong file README.md của thư mục vừa tải về.

4. Dùng lần đầu

Thử một ví dụ cụ thể: tìm phần mềm thay cho dịch vụ lưu ảnh trên đám mây.

1. Mở https://awesome-selfhosted.net/ và chọn nhóm Photo Galleries.
2. Lướt các mục. Bạn sẽ gặp Immich, được mô tả là giải pháp sao lưu ảnh và video trực tiếp từ điện thoại, một lựa chọn thay cho Google Photos.
3. Nhìn nhãn: Docker và AGPL-3.0. Nghĩa là muốn chạy nó, máy chủ của bạn cần Docker.
4. Xem ngày cập nhật gần nhất. Nếu mới trong vài tuần, dự án đang hoạt động.
5. Bấm Demo để xem giao diện. Ưng ý thì bấm Website để đọc hướng dẫn cài chính thức.

Kết quả bạn nên có sau lần đầu: một danh sách ngắn hai, ba phần mềm cho một nhu cầu, đã xem demo, và biết mỗi cái cần nền tảng gì. Đừng cố cài năm thứ cùng lúc; chọn một dịch vụ bạn dùng hằng ngày và làm cho nó chạy ổn trước.

Vài cái tên quen thuộc khác trong danh sách, kèm mô tả gốc rút gọn:

Phần mềm	Dùng để	Nhóm
Nextcloud	Truy cập và chia sẻ file, lịch, danh bạ từ mọi thiết bị	File Transfer & Synchronization
Syncthing	Đồng bộ file ngang hàng giữa các máy	File Transfer & Synchronization
Jellyfin	Máy chủ phim, nhạc, sách, ảnh	Media Streaming - Multimedia Streaming
Vaultwarden	Máy chủ quản lý mật khẩu gọn nhẹ, tương thích Bitwarden	Password Managers
Paperless-ngx	Quét, lập chỉ mục và lưu trữ giấy tờ	Document Management
Pi-hole	Chặn quảng cáo ở cấp mạng	DNS
Home Assistant	Nền tảng tự động hóa nhà	Internet of Things (IoT)

5. Lỗi thường gặp và cách sửa

Dấu hiệu	Nguyên nhân	Cách sửa
Trang GitHub tải chậm, cuộn mãi không hết, điện thoại giật	Bản Markdown là một file rất dài	Dùng bản web https://awesome-selfhosted.net/ và chọn từng nhóm
Bấm vào một liên kết thì báo không tìm thấy trang	Dự án đó đã đổi địa chỉ hoặc ngừng hoạt động	Thử liên kết Source Code của cùng mục. Danh sách có quy trình tự kiểm tra liên kết chết; bạn có thể báo tại https://github.com/awesome-selfhosted/awesome-selfhosted-data/issues
Cài theo hướng dẫn cũ trên mạng nhưng lỗi	Phần mềm đã thay đổi so với bài viết bạn đọc	Luôn theo tài liệu trên Website chính thức của phần mềm, không theo bài blog cũ
Không tìm thấy phần mềm mình nghe nói tới	Phần mềm đó không phải phần mềm tự do, hoặc chưa ai đề xuất	Xem trang Non-Free: https://github.com/awesome-selfhosted/awesome-selfhosted/blob/master/non-free.md
Mục chỉ ghi nhãn Docker, máy báo docker: command not found	Máy chủ chưa cài Docker	Cài Docker từ https://www.docker.com, rồi làm lại theo tài liệu của phần mềm
Chọn xong mới thấy phần mềm lâu rồi không ai cập nhật	Không xem ngày cập nhật trước khi chọn	Trên bản web, xem ngày cập nhật gần nhất của mỗi mục; ưu tiên dự án còn hoạt động
Quá nhiều lựa chọn, không biết chọn cái nào	Mỗi nhóm có hàng chục mục	Lọc theo ba tiêu chí: có demo, cập nhật gần đây, nhiều sao. Sau đó thử demo của hai, ba cái đứng đầu

6. Gỡ cài đặt / cập nhật

Cập nhật: danh sách được cộng đồng sửa liên tục (lần thay đổi gần nhất lúc viết bài này là 29/9/2026). Bản web luôn là bản mới nhất; bạn chỉ cần mở lại trang. Nếu đã tải về bằng Git, vào thư mục đó và chạy:

git pull

Gỡ: không có gì để gỡ. Nếu đã tải về thì xóa thư mục awesome-selfhosted là xong.

Còn việc gỡ hay cập nhật từng phần mềm bạn đã cài theo danh sách thì làm theo tài liệu của phần mềm đó.

7. Câu hỏi hay gặp

Có mất tiền không? Xem danh sách thì không. Phần mềm trong danh sách chính là phần mềm tự do, không thu phí bản quyền. Khoản bạn có thể phải chi là phần cứng, tiền điện, hoặc tiền thuê máy chủ nếu không chạy ở nhà.

Có cần mạng không? Cần mạng để xem danh sách và tải phần mềm. Khi đã cài, nhiều dịch vụ chạy được trong mạng nội bộ ở nhà; muốn truy cập từ bên ngoài thì phải cấu hình thêm, và phần này tùy từng phần mềm.

Dữ liệu của tôi có bị gửi đi đâu không? Bản thân danh sách chỉ là một trang web để đọc. Với phần mềm tự chạy, dữ liệu nằm trên máy của bạn. Riêng những mục có dấu ⚠ thì phụ thuộc vào một dịch vụ bên ngoài, nên đọc kỹ trước khi dùng.

Máy yếu có chạy được không? Tùy phần mềm. Danh sách không ghi yêu cầu cấu hình; hãy xem tài liệu chính thức của phần mềm bạn chọn. Nhóm Self-hosting Solutions có các hệ điều hành làm riêng cho máy tính nhỏ một bo mạch.

Tôi muốn đề xuất một phần mềm vào danh sách thì làm sao? Việc đóng góp được thực hiện ở kho dữ liệu riêng của dự án. Hướng dẫn nằm tại https://github.com/awesome-selfhosted/awesome-selfhosted-data/blob/master/CONTRIBUTING.md